Cudzoziemiec po polskiej szkole lub uczelni może pracować bez zezwolenia. Są warunki

Ukończenie szkoły lub studiów w Polsce może znacznie ułatwić cudzoziemcowi wejście na rynek pracy. W określonych przypadkach nie trzeba uzyskiwać zezwolenia na pracę ani korzystać z oświadczenia o powierzeniu pracy. Sam dyplom nie wystarcza jednak zawsze — liczy się również rodzaj ukończonej szkoły i legalny pobyt w Polsce.

Aktualne przepisy przewidują kilka grup cudzoziemców, które mogą wykonywać pracę w Polsce bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. Wśród nich są m.in. osoby, które ukończyły naukę w Polsce i spełniają warunki wskazane w przepisach. Dla pracownika oznacza to mniej formalności, a dla pracodawcy prostszą procedurę zatrudnienia.

Absolwent polskiej uczelni może pracować bez zezwolenia

Jedną z grup zwolnionych z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę są absolwenci studiów ukończonych na uczelni mającej siedzibę w Polsce.

Nie oznacza to jednak, że sam dyplom pozwala automatycznie pozostać w kraju i rozpocząć pracę. Cudzoziemiec musi również legalnie przebywać w Polsce na podstawie dokumentu lub statusu, który pozwala na wykonywanie pracy.

To ważne rozróżnienie. Prawo do pobytu i prawo do pracy są dwiema odrębnymi kwestiami. Można więc być zwolnionym z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, ale nadal trzeba mieć legalną podstawę pobytu.

Po każdej szkole nie działa to tak samo

Zwolnienie obejmuje również część cudzoziemców, którzy ukończyli w Polsce szkołę ponadpodstawową. Tu pojawia się jednak istotny warunek.

Przepisy dotyczą absolwentów szkoły ponadpodstawowej, którzy uzyskali w Polsce dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe.

W praktyce oznacza to, że nie można przyjąć prostej zasady, że każdy cudzoziemiec po ukończeniu polskiego liceum automatycznie może pracować bez zezwolenia.

Kluczowe znaczenie ma posiadanie kwalifikacji zawodowych potwierdzonych odpowiednim dokumentem.

Doktorzy i doktoranci również korzystają ze zwolnienia

Bez zezwolenia na pracę mogą pracować również cudzoziemcy posiadający stopień doktora nadany w polskim systemie szkolnictwa wyższego i nauki.

Zwolnienie obejmuje też osoby będące doktorantami szkoły doktorskiej prowadzonej przez podmiot mający siedzibę w Polsce.

To pokazuje, że przepisy obejmują nie tylko absolwentów typowych studiów licencjackich czy magisterskich, ale również osoby pozostające w polskim systemie nauki na wyższym poziomie.

Pracodawca nadal powinien sprawdzić dokumenty

Brak obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę nie oznacza, że pracodawca może zatrudnić cudzoziemca bez sprawdzenia jego sytuacji.

Przed rozpoczęciem pracy trzeba ustalić przede wszystkim:

• czy cudzoziemiec przebywa w Polsce legalnie,
• czy jego podstawa pobytu pozwala na wykonywanie pracy,
• czy rzeczywiście należy do grupy zwolnionej z obowiązku uzyskania zezwolenia,
• czy ma dokument potwierdzający ukończenie odpowiedniej szkoły lub studiów.

Dla firmy to szczególnie ważne, ponieważ odpowiedzialność za legalne powierzenie pracy cudzoziemcowi spoczywa również na pracodawcy.

Absolwent może dostać 9 miesięcy na szukanie pracy

Dla osób kończących studia w Polsce ważne jest jeszcze jedno rozwiązanie. Absolwent polskiej uczelni może ubiegać się o jednorazowe zezwolenie na pobyt czasowy na 9 miesięcy, aby poszukiwać pracy albo rozpocząć działalność gospodarczą.

Takiego zezwolenia nie dostaje się automatycznie po odebraniu dyplomu. Trzeba złożyć wniosek i spełnić wymagane warunki, m.in. dotyczące ubezpieczenia zdrowotnego, miejsca zamieszkania i środków finansowych.

Zezwolenie jest udzielane tylko raz.

9 miesięcy dotyczy pobytu, nie zezwolenia na pracę

To jedna z kwestii, które łatwo pomylić.

Dziewięciomiesięczne zezwolenie ma umożliwić absolwentowi legalny pobyt w Polsce podczas poszukiwania pracy lub przygotowywania działalności gospodarczej.

Nie jest to klasyczne zezwolenie na pracę. Jeżeli absolwent należy do grupy zwolnionej z obowiązku jego posiadania, prawo do pracy wynika z innych przepisów.

Dlatego zawsze trzeba patrzeć osobno na: legalność pobytu oraz legalność wykonywania pracy.

To może ułatwić zatrudnienie absolwenta z zagranicy

Z punktu widzenia firmy zatrudnienie cudzoziemca, który ukończył studia w Polsce i korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę, może być prostsze niż zatrudnienie osoby wymagającej pełnej procedury legalizacyjnej.

Nie trzeba wtedy uzyskiwać dla niego klasycznego zezwolenia na pracę ani składać oświadczenia tylko po to, aby mógł rozpocząć zatrudnienie.

Nie zwalnia to jednak firmy z obowiązku sprawdzenia dokumentów pracownika i jego podstawy pobytu.

Nie każdy zagraniczny absolwent jest w takiej samej sytuacji

Najważniejsze jest to, gdzie zostały ukończone studia lub szkoła i jaki dokument potwierdza kwalifikacje.

Osoba, która ukończyła uczelnię za granicą, nie korzysta z tego zwolnienia tylko dlatego, że obecnie mieszka w Polsce. W takim przypadku mogą być potrzebne inne procedury dotyczące zarówno prawa do pracy, jak i uznania kwalifikacji.

Z kolei cudzoziemiec, który ukończył odpowiednią szkołę lub studia w Polsce, może znaleźć się w znacznie prostszej sytuacji formalnej.

Przed rozpoczęciem zatrudnienia warto sprawdzić nie tylko obywatelstwo pracownika, ale przede wszystkim jego wykształcenie, podstawę pobytu i dokumenty potwierdzające prawo do pracy.